Een eigen plek, voor Levinas

Sinds kort staat er naast deze site een tweede: emmanuellevinas.nl, met als ondertitel “Een filosofische reis naar de Ander”.

Dat is een eigen plek geworden omdat het werk van Emmanuel Levinas (1906-1995) in mijn onderzoek naar luisteren ruimte vraagt die hier wellicht niet altijd goed past. Zijn denken laat zich slecht samenvatten in een model of een stappenplan, en juist daarom blijf ik erbij terugkomen. Levinas begint bij de Ander die zich aan mij voordoet en daarmee al een aanspraak op mij doet, voordat ik iets van hem begrepen heb.

Die volgorde zet mijn eigen vak op scherp. In veel van wat er over luisteren wordt gezegd, komt begrijpen eerst: de ander doorgronden, en dan reageren. Bij Levinas gaat de verantwoordelijkheid aan het begrijpen vooraf. Ik ben al aangesproken voordat ik iets heb uitgezocht, en wat ik dan doe met mijn eigen oordeel is de vraag waar het om gaat. Niet als techniek, maar als houding die ik in ieder gesprek opnieuw moet innemen.

Wat dat praktisch betekent, heb ik niet uitgedacht. Ik onderzoek het, in mijn werk met leidinggevenden, in de zorg, en in gesprekken waarin het schuurt. Soms blijkt een begrip van Levinas verhelderend en soms stuit ik op de grens ervan. Dat hoort erbij en dat wil ik ook laten zien.

Op de nieuwe site schrijf ik daarover in een reeks van vierentwintig delen, aangevuld met essays die ook op mijn Substack staan. Het is werk in ontwikkeling, geen afgerond betoog. Wie mee wil lezen, is welkom.

https://emmanuellevinas.nl